مصرف ویتامین D و تأثیرات مثبت آن بر عملکرد پانکراس

براساس تحقیقات اخیر مصرف ساپلمینت های ویتامین D سبب کاهش فاکتورهای خطر ابتلا به دیابت نوع 2 از طریق بهبود عملکرد سلولهای تولید کننده ی انسولین در مبتلایان به پیش دیابت که در این تحقیق داوطلبانه شرکت کرده بودند، می شود.

نتایج نشان می دهد که مصرف ساپلیمنت ویتامین D ممکن است به کاهش مشکل اصلی در دیابت نوع 2 کمک کند.

دیابت نوع 2 شایعترین فرم دیابت است که میلیونها آمریکایی را تحت تأثیر قرار داده است. مشخصه ی این بیماری افزایش قند خون به علت کاهش پاسخ به انسولین است (انسولین ماده ی شیمیایی است که قند را از جریان خون خارج کرده و در کبد و ماهیچه ذخیره می کند)، انسولین توسط سلولهای بتا در پانکراس (لوزالعمده) ساخته می شود.

دانشمندان به منظور بررسی مصرف ویتامین D و تأثیر آن بر بهبود توانایی کنترل قندخون بدن، به 92 فرد مبتلا به پیش دیابت، ساپلیمنت ویتامین D₃ یا کلسیم یا ویتامین D₃ و کلسیم و یا پلاسپو دادند. بعد از 4 ماه قند خون بیماران را با اندازه گیری هموگلوبین A1C سنجش کردند. این آزمایش معیاری برای بررسی کیفیت کنترل قند خون در طول زمان و عملکرد سلولهای بتای پانکراس است.محققین دریافتند که  مصرف ویتامین D به طور چشمگیری سبب بهبود عملکرد سلولهای بتا در افراد بالغ مبتلا به پیش دیابت می شود (افراد مبتلا به پیش دیابت کسانی هستند که معمولاً اضافه وزن داشته و مقدار قندخونشان بالاتر از حد طبیعی است اما به آن حد بالا نیست که دیابتی اطلاق شوند).

 نتایج این تحقیقات در مجله ی the American  journal of clinical Nutrition به چاپ رسید. نتایج نشان می دهد که در گروهی که از ویتامین D استفاده می کردند آزمایش هموگلوبین A1C نسبت به سایرین نتایج بهتری به همراه دارد.اما در مورد مصرف کلسیم مشاهده گردید که مصرف کلسیم هیچ تأثیری بر عملکرد سلولهای بتا ندارد، چه به تنهایی مصرف شود و چه همراه با ویتامین D استفاده گردد.نتایج نشان می دهد که مصرف ویتامین D الزاماً شانس ابتلا به دیابت را کاهش نمی دهد زیرا نتایج تنها بر اساس اندازه گیری مقدار قند خون است اما نمی توان درمورد کاهش شانس ابتلا به دیابت با مصرف ویتامینD نظر قطعی داد.

اما به گفته ی دکتر lan De Boer : نتایج نشان می دهد که مصرف ساپلیمنت ها بروی بیولوژی تأثیر می گذارد. او می افزاید مصرف ساپلیمنت  ویتامین D می تواند سبب بهبود 15 تا 30 در صدی عملکرد بتا شود.

تحقیقات قبلی نتایج پراکنده ای را در مورد ارتباط بین مصرف ویتامین Dو دیابت نشان می دهد. چندین مطالعه درمورد کمبود ویتامین D وافزایش خطر ابتلا به دیابت وجود دارد. اما اکثر آنها نتوانسته اند تأثیر مصرف ویتامین D را در جلوگیری یا تأخیر ابتلا به دیابت نشان دهند. تنها یک تحقیق در ایران نشان داد که مصرف ویتامین D به کنترل قند خون کمک می کند و ممکن است بتواند در جلوگیری از ابتلا به دیابت موثر باشد.

به گفته ی دکتر Kirkman از انجمن دیابت امریکا این نتایج بسیار جالب توجه هستند اما بسیار مقدماتی می باشند . ویتامین D ممکن است نقش مهمی در به تأخیر انداختن پیشرفت بیماری و ابتلا به دیابت در بالغین در معرض خطر داشته باشد اما نقش آن هنوز به خوبی به تصویر کشیده نشده است.

در این لحظه نمی توان مصرف ساپلیمنت ویتامین D را برای جلوگیری یا به تأخیر انداختن ابتلا به دیابت توصیه نمود و به تحقیقات جامع تر و طولانی تری برای کشف ارتباط مصرف ویتامینD   و دیابت نیاز داریم. اما تحقیقات در این زمینه پاسخ های کاملتری را در آینده ی نزدیک ارایه خواهد داد.

منبع: www. Reuters.com